
Serce to jeden z narządów w klatce piersiowej, obok płuc i aorty, która dostarcza krew do całego ciała. Niestety,...
Czy wiesz co powoduje, że po zmroku stajesz się senny, a Twoja energia spada, po to by po przebudzeniu o wschodzie słońca wystrzelić z łóżka i tryskać wigorem? To zasługa twojego wewnętrznego zegarmistrza - melatoniny. Hormon ten odpowiada za regulowanie snu i czuwania, więc po średnio za wydatkowanie energii w ciągu całego dnia.
Po pierwsze za sprawą melatoniny spada objętość minutowa serca, obniża się temperatura ciała oraz ciśnienie krwi. Wątroba zaczyna pracować wolniej, a i płuca nie pracują tak efektywnie jak w godzinach porannych.
Z tego artykułu dowiesz się: |
Ale ostatnio nasze rytmy snu i czuwania są zaburzone. Stres, śmieciowe jedzenie i niebieskie światło pochodzące z ekranów skutecznie pogarszają jakość naszego snu i regenerację. Tymczasem gdyby nie ten cały technologiczny boom, który zmusił nas do przebywania w sztucznie oświetlonych pomieszczeniach nasza aktywność rozpoczynałaby się o wschodzie słońca, a kończyła po zachodzie. Bo jesteśmy istotami dziennymi, bo wieczorami spadają nasze zdolności poznawcze i cała fizjologia wyhamowuje.
Po pierwsze za sprawą melatoniny spada objętość minutowa serca, obniża się temperatura ciała oraz ciśnienie krwi. Wątroba zaczyna pracować wolniej, a i płuca nie pracują tak efektywnie jak w godzinach porannych. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku hormonów - szczytowe stężenia aldosteronu, acetylocholiny, kortyzolu i insuliny przypadają na godziny poranne.
Nasz precyzyjny układ pełniący rolę zegarmistrza zlokalizowane jest w jądrze nadskrzyżowaniowym (nucleus suprachiasmaticus – SCN). To tutaj produkowany jest "hormon ciemności" - melatonina. Zmieniające się natężenie światła w ciagu dnia wysyła sygnał właśnie do SCN, a tam regulowane jest tempo wydzielania melatonina. Ona sama jest produkowana również przez siatkówkę oka (przypadek - nie sądzę!), szpik kostny oraz...limfocyty.
! | W ciemności melatonina jest intensywnie wydzielana do krwi i dalej do tkanek, po to by maksymalne stężenie osiągnąć między 2. a 3. w nocy. Często zastanawiamy się dlaczego w wieku dojrzałym krócej śpimy i się wysypiamy. Po prostu z wiekiem tempo i ilość wydzielania melatoniny w nocy spada. |
Melatonina przemierzając nasz organizm z krwią reguluje jednocześnie wiele procesów - pracę serca, temperaturę kończyn, a nawet wpływa na naszą płodność. Tak! Hormon ten oznaczono w płynie pęcherzykowym w czasie owulacji. Melatonina jest intensywnie eksplorowana przez naukowców - bada się jej skuteczność w takich schorzeniach jak ADHD, zespół jelita drażliwego, padaczka czy ślepota. Naukowców zainteresowała również zależność między pracą zmianową a zachorowalnością na niektóre nowotwory. Okazuje się, że osoby u których zaburzony jest rytm dobowy częściej chorują na raka sutka i jelita grubego.
Maletanina obok środków na stres i adaptogenów jest jednym z najczęściej poszukiwanych substancji w aptekach w swojej kategorii. Optymalną dawką melatoniny na sen jest 5mg. I taka dawka najczęściej znajduje się w składzie tabletek na sen. Przyjmowanie większych dawek nie ma najmniejszego sensu, bo skuteczność hormonu wtedy nie wzrasta. Warto ją przyjmować przed snem, gdyż największe stężenie we krwi po podaniu doustnym obserwuje się 1-2h. Ze względu na subtelne działanie skuteczność melatoniny nie jest obserwowana od razu - najczęściej po 2-3 tygodniach stosowania. Naturalnie melatoninę można spotkać w wiśniach, kukurydzy i...ryżu.
Melatonina reguluje głównie rytmy dobowe snu i czuwania. Okazjonalne przyjmowanie melatoniny obok środków na uspokajających i preparatów na niepokój jest bezpieczne. Z tego względu stosuje się ją w terapii zaburzeń snu związanych ze zmianą stref czasowych (ang. jet-lag) czy pracą zmianową. W t